Bước vào lớp 6, con sẽ phải làm quen với nhiều thay đổi so với những năm Tiểu học. Không chỉ kiến thức nhiều hơn, cách học và mức độ tự chủ của con cũng có những khác biệt rõ rệt. Nếu chưa chuẩn bị trước, con có thể cảm thấy bỡ ngỡ trong những ngày đầu chuyển cấp. Vậy 3 thay đổi nào bố mẹ cần đặc biệt lưu ý? Cùng Trí Đức Education tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây!
Cách học thay đổi: Từ được hướng dẫn nhiều sang chủ động hơn
Ở Tiểu học, con thường nhận được sự hướng dẫn khá sát sao từ giáo viên và bố mẹ. Các nhiệm vụ học tập cũng quen thuộc hơn, nên con có thể dễ dàng duy trì cách học đã hình thành trong những năm đầu cấp.
Nhưng khi bước vào THCS, con cần từng bước chủ động hơn với việc học của mình. Đây cũng là một trong những yêu cầu được thể hiện rõ trong định hướng phát triển năng lực của Chương trình GDPT 2018.
Con sẽ cần tập:
- Tự chuẩn bị bài trước khi đến lớp.
- Chủ động ghi chép những nội dung quan trọng.
- Tự hoàn thành bài tập được giao.
- Chủ động hỏi giáo viên khi chưa hiểu bài.
- Biết xem lại kiến thức sau mỗi buổi học.
- Tự tìm cách khắc phục những phần mình còn yếu.
Điều này không có nghĩa bố mẹ nên ngừng quan tâm đến việc học của con. Thay đổi quan trọng nằm ở cách đồng hành.
Thay vì nhắc con từng bài tập, kiểm tra từng quyển vở hay ngồi cạnh trong suốt thời gian học, bố mẹ có thể để con tự thực hiện trước và hỗ trợ khi con thực sự cần.
Môi trường và cách tổ chức việc học thay đổi: Nhiều môn học và thầy cô hơn
Một trong những khác biệt dễ nhận thấy khi lên THCS là con phải thích nghi với một môi trường học tập có nhiều môn học và giáo viên phụ trách khác nhau.
Nếu ở Tiểu học, con đã quen với nề nếp học tập tương đối ổn định thì lên THCS, con cần chủ động thích nghi với yêu cầu riêng của từng môn và từng giáo viên.
Việc học vì thế cũng không chỉ đơn giản là nhớ bài và hoàn thành bài tập. Con cần từng bước biết hiểu, phân tích, vận dụng kiến thức và giải quyết vấn đề. Chương trình GDPT 2018 cũng định hướng học sinh THCS phát triển khả năng phân tích tình huống, phát hiện vấn đề và xử lý thông tin từ nhiều nguồn hơn so với giai đoạn Tiểu học.
Bố mẹ có thể giúp con làm quen dần bằng cách:
- Tập quản lý việc học của nhiều môn trong cùng một ngày.
- Hình thành thói quen ghi chép và hệ thống kiến thức.
- Khuyến khích con tìm hiểu bản chất thay vì chỉ học thuộc.
- Hướng dẫn con biết môn nào cần ưu tiên thời gian.
- Tạo thói quen chuẩn bị sách vở và tài liệu trước khi đến lớp.
Đặc biệt, bố mẹ không nhất thiết phải cho con học trước thật nhiều kiến thức lớp 6. Quan trọng hơn là giúp con có nền tảng kiến thức và phương pháp học phù hợp để khi bước vào năm học mới, con không bị quá tải.
Mức độ tự quản lý thay đổi: Con phải biết chịu trách nhiệm với việc học của mình
Khi lên THCS, con không chỉ cần biết học mà còn phải dần biết tự quản lý việc học.
Con cần bắt đầu chủ động theo dõi thời khóa biểu, ghi nhớ lịch kiểm tra, hoàn thành nhiệm vụ được giao và sắp xếp thời gian cho các môn học.
Đây là bước phát triển quan trọng về năng lực tự chủ và tự học. Chương trình GDPT 2018 đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với học sinh trong việc tự thực hiện nhiệm vụ, quản lý hoạt động học tập và giải quyết những vấn đề trong học tập.
Bố mẹ có thể giúp con rèn luyện từ những việc rất nhỏ:
- Tự chuẩn bị sách vở cho ngày hôm sau.
- Tự ghi lại bài tập và nhiệm vụ cần hoàn thành.
- Tự sắp xếp thời gian học và nghỉ ngơi.
- Tự kiểm tra xem mình đã hoàn thành công việc hay chưa.
- Biết xem lại những câu sai và tìm nguyên nhân.
- Theo dõi sự tiến bộ của bản thân thay vì chỉ quan tâm đến điểm số.
Bố mẹ cũng có thể thay đổi cách hỏi về việc học của con.
Thay vì chỉ hỏi “Hôm nay con được bao nhiêu điểm?”, hãy thử hỏi:
- “Hôm nay con thấy môn nào khó nhất?”
- “Con đang chưa hiểu phần nào?”
- “Con đã biết vì sao mình sai chưa?”
- “Ngày mai con cần chuẩn bị những gì?”
Những câu hỏi này giúp con dần hình thành thói quen tự nhìn nhận việc học và tìm cách cải thiện thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bố mẹ.
Bố mẹ cần làm gì để con thích nghi với những thay đổi khi lên THCS?
Ba thay đổi trên có thể khiến con bỡ ngỡ trong những tuần đầu lớp 6. Vì vậy, điều bố mẹ cần chuẩn bị không chỉ là kiến thức mà còn là thói quen và tâm thế học tập.
Đừng chỉ chuẩn bị kiến thức, hãy chuẩn bị thói quen
Trước khi con bước vào lớp 6, bố mẹ có thể cùng con rèn luyện một số thói quen đơn giản:
- Tự chuẩn bị đồ dùng học tập.
- Tự hoàn thành nhiệm vụ được giao.
- Chủ động hỏi khi chưa hiểu bài.
- Tự sắp xếp thời gian học tập.
- Biết kiểm tra và sửa lỗi sau khi hoàn thành bài.
Những việc tưởng như nhỏ này sẽ giúp con từng bước thích nghi với yêu cầu tự chủ hơn ở THCS.
Theo sát nhưng không làm thay
Khi con gặp khó khăn, bố mẹ vẫn cần đồng hành nhưng nên hạn chế việc làm thay hoặc kiểm soát quá sát.
Hãy để con thử giải quyết vấn đề trước. Khi con chưa tìm được cách phù hợp, bố mẹ có thể đặt câu hỏi gợi mở và cùng con tìm hướng giải quyết.
Cách đồng hành này giúp con cảm nhận được sự hỗ trợ từ gia đình nhưng vẫn có cơ hội hình thành tính tự lập.
Cho con thời gian để thích nghi
Không phải học sinh nào cũng có thể thích nghi ngay với môi trường THCS. Có con nhanh chóng bắt nhịp, nhưng cũng có con cần thêm thời gian để làm quen với cách học và khối lượng công việc mới.
Vì vậy, trong giai đoạn đầu lớp 6, bố mẹ nên quan sát những khó khăn thực tế của con và hỗ trợ đúng lúc, thay vì tạo áp lực phải đạt kết quả ngay lập tức.
Kết luận
Bước vào THCS, con sẽ có nhiều thay đổi về cách học, môi trường học tập và mức độ tự chủ. Hiểu trước những khác biệt này sẽ giúp bố mẹ có cách đồng hành phù hợp hơn, đồng thời giúp con chủ động thích nghi với lớp 6. Quan trọng nhất không phải là học trước thật nhiều, mà là chuẩn bị cho con những thói quen và kỹ năng cần thiết để tự tin bước vào một chặng đường học tập mới.
